{
  "slug": "napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian",
  "ranking_id": "CC19",
  "edition": "1.0",
  "date": "2026-09-26",
  "series": {
    "pl": "Nagranie pozostaje źródłem",
    "en": "The recording remains the source"
  },
  "number": 2,
  "title": {
    "pl": "Napisy na żywo potrzebują historii zmian",
    "en": "Live captions need a revision history"
  },
  "intro": {
    "pl": "Koncepcja pilotażu: wersja wstępna, jawna korekta i osobny pomiar opóźnień. Otwórz fikcyjną historię jednego fragmentu.",
    "en": "A pilot concept: provisional text, visible corrections and separate delay measurements. Open a fictional segment history."
  },
  "source_dates": [
    "2026-09-05"
  ],
  "checked_at": "2026-09-26",
  "sources": [
    {
      "title": "Projekt napisów LIVE z progresywnym wzbogacaniem",
      "access": "internal",
      "date": "2026-09-05",
      "scope": "Full project note; historical deployment and measurement claims not revalidated or presented as current"
    },
    {
      "title": "W3C Understanding 1.2.4 Captions Live",
      "url": "https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/captions-live.html",
      "accessed_at": "2026-09-26"
    },
    {
      "title": "W3C Understanding 1.4.1 Use of Color",
      "url": "https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/use-of-color.html",
      "accessed_at": "2026-09-26"
    },
    {
      "title": "W3C Understanding 2.2.2 Pause Stop Hide",
      "url": "https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/pause-stop-hide.html",
      "accessed_at": "2026-09-26"
    }
  ],
  "evidence_scope": {
    "pl": "Karta koncepcji i fikcyjny demonstrator. Bez pomiarów anteny, testów z odbiorcami i potwierdzenia gotowości usługi.",
    "en": "Concept brief and fictional demonstrator. No broadcast measurements, user testing or confirmation of service readiness."
  },
  "update_trigger": {
    "pl": "Wynik pilotażu, zmiana źródła lub znaleziony błąd.",
    "en": "Pilot results, source changes or a discovered error."
  },
  "ai": {
    "authoring": "Codex",
    "source_selection": "Claude Code + Codex",
    "human_review": "post-publication withdrawal by Lech R. Rustecki",
    "independent_model_review": false
  },
  "interactive": "captions-demo",
  "schema_version": 1,
  "language": "pl",
  "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/",
  "markdown_sha256": "b3a45fef5043e1a37a195714df886ef6e0aa0d3596bcb216101d66559c2d4bc4",
  "sections": [
    {
      "id": "rozdzial-01",
      "title": "01 / Szybkość nie kończy pracy",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-01",
      "markdown": "Na ekranie pojawia się zdanie. Po chwili system rozdziela głosy, a później redaktor poprawia nazwisko. Dla odbiorcy to wciąż ta sama wypowiedź. Jeśli każda nowa informacja usuwa poprzednią wersję bez śladu, trudno zrozumieć, co właściwie się zmieniło.\n\nProponujemy napisy, które potrafią przyznać: „to wersja wstępna”, a następnie pokazać korektę. Celem jest dostęp do treści rozmowy, także dla osób głuchych i słabosłyszących. Nie zakładamy, że wszyscy odbiorcy czytają w tym samym tempie lub chcą takich samych sygnałów.\n\nTo karta koncepcji do pilotażu, rozwinięta z notatki projektowej z 5 września 2026 r. Przykład poniżej jest fikcyjny. Nie odbiera anteny i nie dowodzi działania usługi napisów na żywo."
    },
    {
      "id": "rozdzial-02",
      "title": "02 / Jedna wypowiedź, różne rodzaje wiedzy",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-02",
      "markdown": "Słowa, rozróżnienie głosów i potwierdzenie osoby to odrębne informacje. Każda może dotrzeć w innym momencie i każda może wymagać poprawki. Zdjęcie rozmówcy jest jeszcze inną warstwą: potrzebuje właściwego przypisania i praw do wykorzystania.\n\nProponowany zapis zachowuje stały identyfikator fragmentu oraz czas w oryginalnym nagraniu. Kolejna wersja wskazuje, które pole zmieniono, skąd pochodzi zmiana i kto ją zatwierdził. Czas wypowiedzi nie staje się czasem nadejścia poprawki.\n\nRozpoznanie głosu może dostarczyć propozycji podpisu. Nie powinno samo zamieniać jej w pewnik. Jak pokazuje [poradnik o przedstawianiu rozmówców](/zasoby/serie/przedstawienie-pomaga-ale-nie-potwierdza-tozsamosci/), brak alarmu nie potwierdza tożsamości. Ramówka i podpis mikrofonu także wymagają sprawdzenia z rzeczywistym przebiegiem rozmowy."
    },
    {
      "id": "rozdzial-03",
      "title": "03 / Otwórz kolejne wersje",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-03",
      "markdown": "Wymyślony fragment S-17 obejmuje sekundy 12–16 nagrania. W pierwszej wersji napis brzmi „Spotkanie w czwartek”. Kolejna wersja dodaje etykietę „Mówca A”, bez nazwiska. Dopiero odsłuch w scenariuszu ujawnia słowo „wtorek”; osobno redaktor potwierdza fikcyjną Annę Nowak. Zmiana słowa i zmiana podpisu mają różne uzasadnienia.\n\n- Wersja 1 / S-17 / 12–16 s: Nieustalony; Spotkanie w czwartek. Wstępna transkrypcja w scenariuszu.\n\n- Wersja 2 / S-17 / 12–16 s: Mówca A; Spotkanie w czwartek. Rozdzielenie głosów; tożsamość nadal nieustalona.\n\n- Wersja 3 / S-17 / 12–16 s: Mówca A; Spotkanie we wtorek. Korekta słowa po fikcyjnym odsłuchu przez redaktora.\n\n- Wersja 4 / S-17 / 12–16 s: Anna Nowak — osoba fikcyjna; Spotkanie we wtorek. Osobne potwierdzenie podpisu przez redaktora w scenariuszu.\n\nKażdy panel można otworzyć niezależnie, także klawiaturą. Nic nie przewija się automatycznie. Wszystkie wersje pozostają w tekście MD i JSON. Ten demonstrator pokazuje historię, a nie algorytm transkrypcji; redaktor i odsłuch są elementami wymyślonej sytuacji, nie wykonanym testem audio."
    },
    {
      "id": "rozdzial-04",
      "title": "04 / Mierz opóźnienie, nie tylko pracę modelu",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-04",
      "markdown": "Budżet zaczyna się od ustalonego punktu w dźwięku, a kończy na wyświetleniu napisu u odbiorcy. Trzeba uwzględnić zbieranie fragmentu, oczekiwanie w kolejce, przetwarzanie, przesłanie i wyświetlenie. Dla warstw działających równolegle nie sumuj ich czasów tak, jakby zawsze czekały jedna na drugą.\n\nOto wyłącznie przykładowe założenia dla czterech kolejnych etapów pierwszego napisu: 1,2 s buforowania, 0,8 s kolejki i przetwarzania, 0,4 s przesłania oraz 0,1 s wyświetlenia. Razem 2,5 s. Nie są to pomiary, cel umowny ani obietnica produktu.\n\n![Założony budżet kolejnych etapów: bufor 1,2 s; kolejka i przetwarzanie 0,8 s; przesłanie 0,4 s; ekran 0,1 s. Suma 2,5 s. To przykład, nie pomiar.](https://www.l00p.ai/wydawnictwo/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/opoznienie-pl-v1.svg)\n\nAutorski schemat, Codex / L00P.AI. Długość paska oznacza założony czas; skala 0–2,5 s. Nie obejmuje późniejszej identyfikacji i korekt.\n\nW pilotażu zapisuj osobno czas pierwszego tekstu, późniejszego podpisu i korekty człowieka. Podaj punkt odniesienia, liczbę próbek, warunki obciążenia, medianę i wolniejsze przypadki. Opóźnienie względem źródła oraz różnica między napisami i odtwarzanym strumieniem to dwa różne pomiary. Zachowaj również odsetek brakujących fragmentów i liczbę korekt zmieniających sens."
    },
    {
      "id": "rozdzial-05",
      "title": "05 / Czytelnik musi panować nad ekranem",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-05",
      "markdown": "Znaczenie nie może zależeć wyłącznie od koloru. Etykieta „Mówca A” powinna pozostać czytelna bez rozróżniania barw; zmiana potrzebuje opisu. To odpowiada zasadzie [WCAG 1.4.1 — użycie koloru](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/use-of-color.html).\n\nProjekt powinien zapewnić stabilny widok, kontrolę przewijania i wyraźny powrót do bieżącego miejsca. [WCAG 2.2.2](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/pause-stop-hide.html) opisuje warunki zatrzymywania ruchu i automatycznych aktualizacji. Wstrzymanie widoku nie oznacza zatrzymania audycji: pokaż, że odbiorca czyta wcześniejszy fragment.\n\nNapisy mogą przekazywać także istotny śmiech, muzykę czy zmianę osoby, gdy są potrzebne do zrozumienia treści. Wyjaśnia to [W3C przy napisach na żywo](https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/captions-live.html). Kryterium 1.2.4 dotyczy mediów zsynchronizowanych; nie przedstawiamy go jako automatycznego obowiązku dla każdego strumienia samego radia ani jako certyfikatu tego prototypu."
    },
    {
      "id": "rozdzial-06",
      "title": "06 / Co mamy, a czego nie potwierdziliśmy",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-06",
      "markdown": "Notatka z 5 września wymieniała istniejące komponenty pobierania dźwięku, transkrypcji, rozdzielania głosów i bazy rozmówców. Jednocześnie oznaczała model rewizji, stronę napisów i widoczne korekty jako pracę do zbudowania. To stan opisany w dokumencie, nie dzisiejszy odbiór działającej całości.\n\nW tym wydaniu wykonano publiczny przykład wersji, schemat budżetu oraz kontrolę plików i strony. Nie testowano anteny, opóźnień produkcji, obsługi czytników ekranu ani użyteczności z odbiorcami. Wibracje, fotografie, osobny strumień mowy i integracja ze źródłem pozostają poza demonstratorem. Nie przenosimy historycznych cen, progów rozpoznania ani twierdzeń o korzyściach medycznych."
    },
    {
      "id": "rozdzial-07",
      "title": "07 / Mały pilotaż z warunkami odbioru",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-07",
      "markdown": "Zacznij od nagrania, do którego masz odpowiednie prawa, z ustalonym tekstem i listą mówców. Dopiero później przejdź do kontrolowanej transmisji. Uzgodnij z uczestnikami zakres udostępniania i przechowywania materiału. Przetestuj pomylone nazwisko, nakładające się głosy, brak fragmentu i utratę połączenia.\n\n- Czy odbiorca rozpoznaje wersję wstępną i potrafi znaleźć uzasadnienie korekty?\n- Czy czytane miejsce pozostaje stabilne, gdy przychodzi nowy tekst?\n- Czy opóźniona, starsza wersja nie zastępuje nowszej, a ponowione zdarzenie nie dubluje napisu?\n- Czy interfejs działa klawiaturą, z powiększeniem i z uzgodnionymi technologiami asystującymi?\n\nKryteria i dopuszczalne opóźnienia należy uzgodnić przed próbą z osobami, które będą używać napisów. Dopiero ich udział pozwoli ocenić, czy rozwiązanie pomaga. Zapraszamy do rozmowy o takim pilotażu: na początek wystarczy opis audycji i potrzeb odbiorców."
    },
    {
      "id": "rozdzial-08",
      "title": "08 / Źródła i udział SI",
      "url": "https://www.l00p.ai/zasoby/serie/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/#rozdzial-08",
      "markdown": "Całą notatkę projektową przeczytano, a wskazane objaśnienia W3C sprawdzono 26 września 2026 r. Dokument źródłowy inspiruje koncepcję; jego historyczne liczby nie zostały uznane za aktualne pomiary. [Dane przykładu — JSON PL/EN](/wydawnictwo/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/przyklad-v1.json) zawierają fikcyjne rewizje i założenia rachunku.\n\nCodex opracował tekst PL/EN, SVG i demonstrator. Odbiór jest autorski, bez niezależnego drugiego modelu. Nie użyto cudzych nagrań, fotografii ani prawdziwych danych rozmówców. Wynik pilotażu, zmiana źródła lub znaleziony błąd uruchamia ponowny przegląd. Człowiek może wycofać publikację."
    }
  ],
  "media": [
    {
      "url": "https://www.l00p.ai/wydawnictwo/napisy-na-zywo-potrzebuja-historii-zmian/opoznienie-pl-v1.svg",
      "kind": "diagram_in_code",
      "depicts_real_measurement": false
    }
  ]
}